Publicatie Zaans Groen

Het clandestiene oorlogstijdschrift Zaans Groen (1944-1945)
Mooie dingen maken in een lelijke tijd

‘(…) een boeiend, soms ontroerend beeld van de gedachten en gevoelens, die in een aantal Zaanse jongeren leefden in die laatste oorlogsmaanden; (…) ‘hoe koud en kil was die winter, maar ondanks de wanhoop was er de stille hoop dat het ooit weer lente zou zijn, met een nieuw geluid en prille knoppen aan de bomen: Zaans groen ….’
(Piet Calis)

Klaas Woudt (Koog aan de Zaan 1923 – Zaandam 2012) was een bekende Zaanse uitgever, boekdrukker en publicist. Hij stond aan de wieg van de Encyclopedie van de Zaanstreek en gaf lezingen over de streektaal. Hij zat in de redactieraad van het tijdschrift Podium en was de eerste uitgever van Jan Wolkers; in 1961 gaf hij zijn debuut uit, de verhalenbundel Serpentina’s petticoat. In 1984 kreeg hij de Cultuurprijs van de gemeente Zaanstad.

Minder bekend is dat hij samen met zijn zus Mart en een aantal Zaanse jongeren tijdens de hongerwinter van 1944 een “litterair-cultureel maandblad” oprichtte: Zaans Groen. Vier tijdschriftjes vol gedichten, proza, essays en beschouwingen, rijk geïllustreerd met litho’s en tekeningen. 

Toen Anita Gundlach, artistiek leider van de salon, over het tijdschrift hoorde, werd zij direct gegrepen door de bijzondere onstaansgeschiedenis. Ook de troostende werking die van het tijdschrift uitging, – sprak haar zeer aan. De discussie over de kracht
(en functie) van kunst en cultuur is ook in deze tijd nog actueel.

‘We wilden een element van
schoonheid en menselijkheid
handhaven in taal’
Klaas Woudt

Samen met Annemieke Woudt besprak zij de mogelijkheid van een heruitgave, inclusief een inleiding waarin de ontstaansgeschiedenis in een cultureel-historische context wordt geplaatst aan de hand van de memoires van Klaas Woudt, haar vader. Uitgeverij Noord-Holland deelde ons enthousiasme……

Presentatie Zaans Groen
Op zaterdag 4 april 2020, tussen 15u00-18u00, vindt de feestelijke presentatie van de heruitgave plaats in Cultureel Centrum Bullekerk in Zaandam.  (15u00 inloop, 15u30-17u00 presentatie, tot 18u00 nazit)

Het boek is dan voor €19,95 te koop.

SPECIALE ACTIE
Als u tot en met 3 april voorintekent, ontvangt u het boek voor slechts €14,95.

Vul onderstaand formulier in om in te tekenen op de heruitgave van Zaans Groen:

Broedplaats voor talent
Aan het tijdschrift werkten in totaal dertig schrijvers en tien illustratoren mee, een groep die uiteindelijk vrij willekeurig tot stand kwam, al deelden ze wel kunstzinnige culturele aspiraties. 
Zaans Groen bleek een broedplaats van talloze ‘jonge debutanten’ die na de oorlog een prominente plaats in de wereld van de politiek, journalistiek en beeldende kunst zouden innemen, onder wie fractievoorzitter van de CPN Marcus Bakker, beeldhouwer, tekenaar en graficus Ru van Rossem, organist en componist Piet Kee, architect (onder meer van de Zaanse Schans) Jaap Schipper, journalist Ton Oosterhuis, docent Nederlands Siem Sjollema, cabaretier en recensent Ber Hulsing en kunstschilder en beeldhouwer Maarten Mooij.
Zaans Groen bleek uiteindelijk ook een vooruitwijzing naar het ontluikende talent dat velen in zich droegen.

Het clandestiene Zaanse tijdschrift verscheen in de periode 1944-1945, tussen hongerwinter en bevrijding, slechts vier keer. Toch kreeg het tijdschrift, tot grote verbazing van de medewerkers, in de naoorlogse jaren door literair Nederland een belangrijke plek toebedeeld als één van de belangrijkste oorlogstijdschriften. Hoogleraar neerlandistiek Piet Calis wijdde in zijn proefschrift Het ondergronds verwachten (1989) maar liefst 45 bladzijden aan Zaans Groen.  

De heruitgave van Zaans Groen wordt gemaakt door:

Auteur
Annemieke Woudt is de oudste dochter van Klaas Woudt en Mieke Fris. Net als haar vader en tante zat zij op het Zaanlands Lyceum in Zaandam. Sinds 2008 is zij werkzaam als docent Nederlands als tweede taal (NT2) en traint zij anderstaligen voor het inburgeringsexamen en de staatsexamens NT2. In 2014 begon zij haar eigen bedrijf Taal aan de Zaan. Zij is gespecialiseerd in het verwerven van de taal middels verhalen. Vanaf 1978 werkte ze als corrector, redacteur, vertaler en auteur van educatieve uitgaven. Ze schreef diverse kinderboeken. Momenteel is zij bezig aan een serie leesboekjes voor volwassenen die Nederlands leren.

Medewerkers
Anita Gundlach studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Zij is werkzaam als programmamaker, producer en redacteur en is producent en artistiek leider van ‘Mens durf te lezen! De literaire salon van de Zaanstreek’. Zij heeft een eigen stichting, It Happened One Night Theaterproducties, en maakt deel uit van het bestuur van het maatschappelijk-cultureel centrum Bullekerk.

Erik Schaap studeerde journalistiek in Utrecht en politicologie in Amsterdam. Hij was gemeenteraadslid en PR-medewerker in de non-profitsector. Sinds 1995 coördineert hij het Bureau Discriminatiezaken Zaanstreek/Waterland. Verder werkte hij als verslaggever en publicist en schreef artikelen voor uiteenlopende media (onder meer de bladen De Tijd en Vrij Nederland, het Noordhollands Dagblad ). Onderwerpen varieren van politiek, negentiende-eeuwse socialisme tot de Tweede Wereldoorlog. Sinds 1999 verschenen er bij meerdere uitgeverijen boeken van zijn hand o.a. Walraven van Hall, premier van het verzet. Daarbij stond meestal de Nederlandse historie, met name de Tweede Wereldoorlog centraal.

Rolf Kliffen

Stichting Uitgeverij Noord-Holland                                                                                                                 Opgericht in 1983 door Klaas Woudt, Cees Woudt en Gerbrand de Jong. Doelstelling van de uitgeverij is het documenteren, verspreiden en bevorderen van kennis over de geschiedenis en/of cultuur in de provincie Noord-Holland. Om ideële basisboeken en/of publicaties uit te geven die bij voorkeur provinciale, regionale of plaatselijke onderwerpen betreffen en van historische of sociaal-culturele aard zijn. En die niet of nauwelijks op commerciële basis uitgegeven kunnen worden. De Stichting beoogt niet het maken van winst.

Educatieproject
Merel Kan is redacteur van bij het Zaanse online-mediaplatform De Orkaan. Tevens is zij oprichter van de prestigieuze stichting Monumenten Spreken, waarin Zaanse oorlogsmonumenten ‘tot leven’ komen door middel van mini-documentaires. Betrokken verzetsstrijders en andere betrokkenen vertellen hierin hun eigen verhaal. Uit dit project vloeiden educatieve projecten voort die tot op de dag van vandaag door Merel Kan worden gegeven op de basisscholen en onderbouwklassen van middelbare scholen in de Zaanstreek. Ook schreef zij het jeugdboek Lijn 45, waarin waargebeurde verhalen over de Tweede Wereldoorlog in de Zaanstreek, verwerkt werden tot een spannend boek